نوجوانی و جوانی طالقانی
این مجموعه، عکسهایی از دوران نوجوانی و جوانی طالقانی است که تاریخ آن، از سال ۱۳۱۲ آغاز میشود. این مجموعه شامل تصاویری از او در قم، تهران، روستای گوران، گلیرد طالقان و غیره در کنار دوستان و بستگان است.
این مجموعه، عکسهایی از دوران نوجوانی و جوانی طالقانی است که تاریخ آن، از سال ۱۳۱۲ آغاز میشود. این مجموعه شامل تصاویری از او در قم، تهران، روستای گوران، گلیرد طالقان و غیره در کنار دوستان و بستگان است.
آیتالله طالقانی در شامگاه ۱۸ شهریور سال ۱۳۵۸ و در سن ۶۸ سالگی درگذشت. پیکر او را در بامداد نوزدهم شهریور برای وداع آخر به مسجد دانشگاه تهران منتقل کردند. جمعیت زیادی برای وداع با او در دانشگاه تهران جمع شدند. سپس، مراسم تشییع در روز نوزدهم شهریور با حضور جمعیت بزرگی از علاقهمندان ایشان از دانشگاه تهران تا بهشت زهرا انجام شد.
ازدحام جمعیت در بهشت زهرا در روز نوزدهم شهریور باعث شد که تدفین پیکر او در آن روز امکانپذیر نشود و در نتیجه، دفن پیکر طالقانی در بامداد روز بعد یعنی بیستم شهریور ۵۸ انجام گرفت.
آیتالله طالقانی در شامگاه ۱۸ شهریور سال ۱۳۵۸ و در سن ۶۸ سالگی درگذشت. پیکر او را در بامداد نوزدهم شهریور برای وداع آخر به مسجد دانشگاه تهران منتقل کردند. جمعیت زیادی برای وداع با او در دانشگاه تهران جمع شدند. سپس، مراسم تشییع، در روز نوزدهم شهریور با حضور جمعیت بزرگی از علاقهمندان ایشان از دانشگاه تهران تا بهشت زهرا انجام شد.
آیتالله طالقانی در شامگاه ۱۸ شهریور سال ۱۳۵۸ و در سن ۶۸ سالگی درگذشت. پیکر او را در بامداد نوزدهم شهریور برای وداع آخر به مسجد دانشگاه تهران منتقل کردند. با اعلام خبر فوت طالقانی از رادیو، جمعیت زیادی برای وداع با او در دانشگاه تهران جمع شدند.
پس از پیروزی انقلاب اسلامی، به پیشنهاد آیتالله طالقانی و موافقت امام خمینی(ره) سنت نماز جمعه احیا شد و طالقانی نیز به عنوان امام جمعه تهران، نمازهای باشکوهی را در دانشگاه تهران با حضور جمع زیادی از مردم اقامه کرد. پنجمین جمعه از آغاز اقامه نماز جمعه، مصادف با عید فطر بود بنابراین به جای برگزاری نماز جمعه نماز عید فطر به امامت او برگزار شد. تعدادی از مسوولان عالیرتبه کشور نیز در صف نماز حضور داشتند.
دوم شهریور ۱۳۵۸، برابر با اول شوال، نماز عید فطر به امامت آیتالله طالقانی در دانشگاه تهران اقامه شد. او در خطبۀ اول ابتدا به توضیح این واقعیت تاریخی پرداخت که پیامبر(ص) پس از فتح مکه تمام امتیازات اجتماعی را ملغی کرد اما بعد از وفات ایشان دوباره آن امتیازها به جامعه برگشت تا زمانی که حضرت علی(ع) به خلافت رسید و دوباره بر لغو امتیازات تاکید کرد. سپس از این موضوع برای توصیف اوضاع ایران پس از پیروزی انقلاب اسلامی بهره گرفت. او همچنین به موضوع نبرد در پاوه و درگیری با حزب دموکرات کردستان پرداخت و اقدامات آنها را محکوم کرد. طالقانی گفت از مردم کرد انتظار دارد مقابل این جریانات بایستند. در خطبۀ دوم نیز با اشاره به فرمان امام خمینی(ره) برای پایان دادن به ناآرامیهای پاوه تاکید کرد: «فقط کسانی که متعرض جان و ناموس و حیثیت مردم شدند، اینها باید معدوم بشوند.»
پس از پیروزی انقلاب اسلامی، مجلس خبرگان قانون اساسی به منظور تدوین و تصویب قانون اساسی برای نظام جدید تأسیس و در تاریخ ۲۸ مرداد ۱۳۵۸ در محل سابق مجلس شورای ملی افتتاح شد.
آیتالله طالقانی به عنوان نماینده مردم تهران بیشترین آرا را برای ورود به مجلس خبرگان قانون اساسی به دست آورد. اما، او پیش از نهایی شدن متن قانون اساسی و قبل از تصویب برخی مواد مهم این قانون چشم از جهان فروبست. طالقانی معتقد بود که مجلس خبرگان قانون اساسی باید بر مبنای مدیریت شورایی کشور و از پایین به بالا انتخاب میشد تا مشکلات و اختلافات بعدی در جریان تأسیس حکومت بعد از انقلاب پیش نمیآمد.
همچنین، طالقانی در یکی از جلسات، در اعتراض به برگزاری نشستهای این مجلس در محل سابق مجلس سنای رژیم شاه بر زمین نشسته و گفته است: «از نشستن روی صندلیای که سناتورها روی آن نشستهاند نفرت دارم.» او معتقد بود این مجلس باید در مسجد و به دور از تشریفات باشد.
پس از پیروزی انقلاب و تأسیس جمهوری اسلامی، هیأت های خارجی بسیاری برای دیدار با رهبران انقلاب و مقامات دولت انقلابی جدید به ایران سفر کردند. از جمله هیأتی به سرپرستی آنتونیو اسکوئل پدرا وزیر صنایع شیمیایی در مرداد ۱۳۵۸ از کوبا به ایران آمد که با آیت الله طالقانی دیدار کرد.
آیتالله طالقانی در دیدار با هیأت کوبایی، انقلاب کوبا را به دلیل اهداف آن، مشابه یک انقلاب اسلامی توصیف کرد و گفت سرنوشت کشورهایی که علیه ظلم انقلاب میکنند از هم جدا نیست. وی همچنین با اشاره به برگزاری کنفرانس غیرمتعهدها در هاوانا، تأکید کرد: همگی با هم باید از مردم مظلوم فلسطین حمایت کنیم و مراقب اسرائیل باشیم.
آیتالله طالقانی به نماز جمعه توجه ویژه داشت و بارها در مسجد هدایت از اهمیت آن سخن گفته بود و پیش از پیروزی انقلاب اسلامی نیز بانی برگزاری نماز جمعه در مسجد جامع نارمک بود. بنابراین شش ماه پس از پیروزی انقلاب اسلامی پیشنهاد کرد سنت نماز جمعه احیاء شود. با موافقت امام خمینی(ره) با این امر، امامان جمعه در سراسر کشور منصوب شدند و طالقانی نیز به عنوان امام جمعه تهران، نمازهای باشکوهی را در دانشگاه تهران با حضور جمع زیادی از مردم اقامه کرد. آخرین نماز جمعه به امامت او نیز در بهشت زهرا برگزار شد.
پنجم مرداد ماه ۱۳۵۸، برابر با دوم ماه رمضان، اولین نماز جمعه به امامت آیتالله طالقانی برگزار شد. بر اساس گزارشهای موجود، بیش از یک میلیون نفر از مردم برای اقامه این نماز حضور یافتند و استقبال به حدی بود که حوالی ساعت ۱۱ صبح، راهیابی به محل برگزاری نماز دشوار شده بود. حضور مسوولان سیاسی و مذهبی کشور و خبرنگاران داخلی و خارجی از اهمیت این رویداد حکایت میکرد.
آیتالله طالقانی در خطبۀ اول نماز جمعه، ضمن اشارۀ مختصر به تاریخچه برگزاری اولین نماز جمعه در زمان پیامبر اسلام، نماز جمعه را صف به هم پیوسته همه مسلمانان در سراسر جهان خواند و در ادامه با اشاره به ناآرامیهای کشور، همگان را به وحدت فرامی خواند. او به انتخابات مجلس خبرگان قانون اساسی نیز پرداخت و با انتقاد از کسانی که معتقدند آزادی در انتخابات نیست، حضور همه اقشار و مخالفان را در انتخابات را مورد تأکید قرار داد. طالقانی در خطبه دوم با بیان این که سرنوشت ما به سرنوشت دیگر ملل تحت ستم پیوند خورده است، برای همه این ملتها به خصوص ملت فلسطین آرزوی پیروزی کرد.
در سی تیر ۱۳۵۸ و مصادف با نخستین سالگرد قیام سی تیر ۱۳۳۱ بعد از پیروزی انقلاب اسلامی ایران، جبهۀ ملی تصمیم گرفت مراسم یادبودی را برگزار کند. با توجه با اینکه در آستانه این مراسم، اختلافها بین گروههای سیاسی بالا گرفته بود و احتمال درگیری وجود داشت، برگزارکنندگان مراسم از آیتالله طالقانی برای سخنرانی دعوت کردند چرا که میدانستند او میتواند از بروز تنش جلوگیری کند. طالقانی در سخنرانی خود در این مراسم که در میدان بهارستان تهران برگزار شد، با آسیبشناسی نهضتهای تحولخواهانه در تاریخ ایران، نسبت به خطر تفرقه برای آینده نهضت مردم ایران هشدار داد و همه را به وحدت فراخواند.
آیتالله طالقانی در ۲۶ اردیبهشت ماه ۱۳۵۸ در مراسمی که به مناسبت سالروز سفر بیبازگشت علی شریعتی به خارج از کشور (معروف به سالگرد هجرت) در دانشگاه تهران برگزار شد، سخنرانی کرد. او در این سخنرانی ضمن تفسیر آیه ۱۱ سورۀ رعد، ویژگی بارز مرحوم شریعتی را شکاکیت او در همۀ مسائل و تلاش صادقانۀ وی برای یافتن پاسخ شک عنوان کرد و این روحیه را رمز موفقیت او در جذب جوانانی که مرعوب یا مجذوب مکاتب مختلف شده بودند دانست. طالقانی همچنین با ذکر خاطراتی از شریعتی، روحیۀ انتقادپذیری وی را ستود و از مخاطبان خود خواست به راه و روش او عمل کنند.
در فروردین ۱۳۵۸ دو تن از فرزندان آیتالله طالقانی (ابوالحسن و مجتبی) توسط برخی اعضای کمیتۀ انقلاب (از جمله محمد غرضی) دستگیر شدند. این اتفاق با واکنش تند آیتالله طالقانی و سفر اعتراضی به رامسر روبرو شد. به خصوص که ناآرامیهای کردستان هم اتفاق افتاده بود و این مسائل ایشان را به این نتیجه رساند که نسبت به برخی روندهایی که در حال جا افتادن بود، موضع بگیرد. سفر اعتراضی ایشان با همراهی مردم و گروههای سیاسی روبرو شد و تظاهرات و تجمعهایی در حمایت از ایشان صورت گرفت.
در این شرایط، امام خمینی، فرزندش احمد خمینی را برای بازگرداندن ایشان به رامسر فرستاد. آیتالله طالقانی با آمدن احمد خمینی به همراه او عازم قم شدند. در این سفر به منزل احمد خمینی و نیز منزل آیتالله اشراقی داماد امام خمینی رفتند. در نهایت هم در ۳۱ فروردین یکی از مهمترین سخنرانیهای بعد از انقلاب خود را در مدرسۀ فیضیه قم انجام داد.
ایشان در این سخنرانی از حق تعیین سرنوشت مردم توسط خودشان قاطعانه دفاع کرد و در خصوص انحراف از خواست تودۀ مردم هشدار داد و حتی از حضور کمونیستها در شوراهای محلی در صورت انتخاب از سوی مردم دفاع کرد.
چهاردهم اسفند ۱۳۵۷ مصادف با سالگرد درگذشت محمد مصدق- نخست وزیر اسبق ایران و از رهبران نهضت ملی شدن صنعت نفت که با کودتا برکنار شد- دوستداران او فرصت را مغتنم شمردند تا در سایه پیروزی انقلاب اسلامی برای نخستین بار بر سر مزار او گرد هم آیند. تدارکات و برگزاری مراسم به صورت عمده توسط جبهه ملی و جبهه دموکراتیک ملی انجام شد، اما احزاب و شخصیتهای دیگر نیز از مردم برای حضور در این مراسم دعوت کرده بودند. بنابراین اعضای شورای انقلاب، آیتالله طالقانی را به عنوان سخنران این مراسم انتخاب کردند تا با حضور او، از درگیری احتمالی بین نیروهای مختلف سیاسی در محل پیشگیری کنند. جمعیت زیادی در این مراسم حضور یافتند و این تنها مراسم سالگرد مصدق بود که با مجوز رسمی دولت برگزار شد.
طالقانی در سخنرانی خود به این مناسبت، از شخصیت مصدق تجلیل کرد و ضمن بازخوانی مختصر تاریخ ایران از زمان مشروطیت تا انقلاب اسلامی، به تحلیل علت شکست جنبشهای مردمی از جمله نهضت ملی پرداخت و با تاکید بر ضرورت درس آموزی انقلابیون از این شکستها خواستار حفظ وحدت و کنار گذاشتن اختلافها در شرایط حساس کشور پس از پیروزی انقلاب شد.