معرفی: آیت‌الله طالقانی در خرداد ماه 1349 مقدمه‌ای بر کتاب «ایدئولوژی الهی و پیشتازان تمدن» اثر سید محمدباقر نجفی نوشته است و در آن تأکید دارد که با عقل فطری می‌توان نظم جهان را درک کرد. شرک حاصل اثرگذاری عوامل محیطی و اندیشه‌های محدود بر این فطرت است. علم محدود بشری توانایی انعکاس همۀ روابط و قوانین جهان را ندارد و خود حجابی بر ماورا است. از نظر طالقانی بحران‌های فکری و اجتماعی انسان از دانشمندنمایان کوتاه‌نظر حاصل شده است که محدودیت علم را درک نمی‌کنند.
تاریخ ایجاد اثر: خرداد 1349
منبع مورد استفاده: مناره‌ای در کویر؛ مجموعه مقالات آیت‌الله طالقانی، جلد اول (توحید و استبداد)، محمد بسته‌نگار، تهران: انتشارات قلم، چاپ اول، 1377، صص 135-137؛ به نقل از مقدمۀ کتاب «ایدئولوژی الهی و پیشتازان تمدن»، نوشتۀ سید محمدباقر نجفی، انتشارات بعثت.
متن

دربارۀ فطرت 

با فطرت‌های تابناک و عقول عالیه است که می‌توان نظم و قانون عمومی و وسیع علیّت فاعلی و غایی عالم را که همان آیین خدایی است، دریافت. فطرت اولی انسان است که به قدرت حاکم و ناظم ایمان می‌آورد و تا به عوامل محیط و پیچ و خم‌های اندیشههای محدود و شرک‌آمیز دچار نشده، اندیشهی مخالفی به آن راه ندارد. 

همین عوامل و آثار خارج از فطرت است که شخصی را ملحد و مشرک می‌گرداند. «فَأَقِمْ وَجْهَكَ لِلدِّينِ حَنِيفًا فِطْرَتَ اللَّهِ الَّتِي فَطَرَ النَّاسَ عَلَيْهَا» و «كل مولود يولد على الفطرت».

اینها به جای آن‌که دریافت‌ها و معلومات محدود را وسیله برای بقای انسان قرار دهند، همانها را هدف ساخته راه را به روی خود و دیگران بسته و سرها را به دیوار می‌کوبند. 

دریافتهای کوتاه و علوم محدود هر اندازه پیش رود و دست یابد، باز محدود در جهتی از پدیده‌هاست و انعکاسی از گوشۀ روابط و قوانین جهان را می‌نمایاند و مانند چراغ کم سویی است که در فضای وسیع زندگی بر شعاع محدودی پرتو می‌افکند و خود حجاب ماورا می‌شود. گرفتاری و بحران‌های فکری و اخلاقی و اجتماعی انسان را همین دانشمندنمایان کوتاه نظر فراهم کرده‌اند. 

اینها چون میوه‌های نارسی می‌باشند که از مواد علوم زمینی تغذیه می‌نمایند و در معرض نور اعلی نیستند و با جلوه‌های فریبنده‌ی خود مردمی را جذب نموده و در دل‌هایی جای گرفته و موجب دردها و اختلال‌ها و تحیرها شده‌اند. اینها با دید کوتاه و محدود خود بت‌ها، آیین‌ها، شعارها می‌سازند و با اصطلاحات و لغات و مفاهیم علمی خود آنها را می‌پردازند و خود گمراه و موجب گمراهی دیگران شدهاند. 

برتر از اینها مردمی از گزیدگان بشر پس از پیغمبران می‌باشند که دریافتهای خود را نردبان عروج قرار می‌دهند تا از هر معلوم و مسببی، علّت و سبب آن را دریابند و از هر پدیده پدیدآورندۀ آن را بشناسند. تا به قوانین و روابط علل و اسباب رسند و خود را به ساحت مبدأ و اصل هستی رسانند و بر سنن و قوانین او مشرف شوند و می‌کوشند تا راه و رسم زندگی را که مشيت او می‌باشد، دریابند. 

این گزیدگان و بزرگان فکر و عقل همیشه پرتوی بر فطرت‌های جوینده و اندیشههای محدود افکنده تا عقول و افکار را از غرور و محدودیت نجات دهند و دورنمایی از قدرت و حکمت برتر را بنمایانند و راه رستگاری ابدی را در برابر افکار و عقولی که در محیط محدود بینشهای خود پیوسته در حال تضاد و تصادم هستند، باز نمایند. 

چشم‌انداز وسیع و بلند و برداشت‌های علمی اینها در همۀ قرون به صورت پراکنده از خلال گفتهها و نوشته‌هایشان نمایان و هدایت‌بخش است. 

جوان محقق و فاضل آقای سید محمدباقر نجفی با کوشش خود تا حدود قابل ملاحظه‌ای آرای اندیشمندان بزرگ بشری را در کتاب «ایدئولوژی الهی و پیشتازان تمدن» جمع و تدوین نموده و مورد بحث قرار داده‌اند. از خداوند توفیقات بیشتری برای ایشان می‌طلبم و امیدوارم این کتاب مورد توجه جوانان جوینده ما واقع شده و در آینده این تتبع به صورت کامل‌تری عرضه شود. 

//پایان متن

پی‌دی‌اف

نسخه صوتی

این محتوا فاقد نسخه صوتی است.

نسخه ویدئویی

این محتوا فاقد نسخه ویدئویی است.

گالری تصاویر

این محتوا فاقد گالری تصاویر است.
 
 
 
 

دیدگاه‌تان را بنویسید

اگر در رابطه با محتوای فوق اطلاعات تکمیلی دارید، از طریق کادر زیر با کتابخانه «طالقانی و زمانه‌ما» در میان بگذارید.

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *