اولین سخنرانی پس از آزادی از زندان

این متن اولین سخنرانی آیت الله طالقانی بعد از آزادی از زندان در آبان ۱۳۵۷ است. پس از آزادی آیت الله طالقانی از زندان جمعی از بازاریان برای دیدار ایشان به سمت منزل ایشان حرکت می کنند و در نهایت جمعیت بسیار بزرگی آنجا جمع می شود که ایشان برای آنها سخنرانی می کند. آیت الله طالقانی در این سخنرانی به زحمات بازاریان در طول تاریخ ایران برای مبارزه و در نهضت های مختلف اشاره می‌کند.

ادامه مطلب

استقبال از طالقانی پس از آزادی

پس از آزادی سید محمود طالقانی در نهم آبان ماه ۱۳۵۷ از زندان، مردم عادی برای ملاقات ایشان و عرض تبریک به مناسبت آزادی مقابل منزل او جمع می‌شدند.
همچنین، فردای روز آزادی، جبهه ملی از اصناف و بازاریان برای راهپیمایی به سمت منزل طالقانی دعوت کرد. دویست هزار نفر، در سبزه میدان جمع و به طرف خانه طالقانی روانه شدند. در میان راه، جمعیت به ۲۵۰ هزار نفر رسید. داریوش فروهر، سخنگوی جبهه ملی، برای مردم سخنرانی پرشوری کرد و مبارزه مداوم طالقانی را علیه استبداد را ستود.

ادامه مطلب

مصاحبه با روزنامه کیهان در اولین روز آزادی

آیت‌الله طالقانی در هشتم آبان سال ۱۳۵۷، در پی اوج‌گیری مبارزات مردم علیه حکومت پهلوی، پس از سه سال حبس، از زندان قصر آزاد شد. متن حاضر، مصاحبۀ او با روزنامۀ کیهان یک روز بعد از آزادی است. طالقانی در این مصاحبه بر ضرورت همبستگی و اتحاد تأکید می‌کند و به نتیجه رسیدن مبارزات را مرهون ملت، روحانیون، جوانان، دانشجویان و حرکت اسلامی عمیقی که شکل گرفته است، می‌داند.

ادامه مطلب

مصاحبه طالقانی با خبرنگار NBC آمریکا

این مطلب، متن مصاحبه‌ خبرنگار شبکه NBC آمریکا با آیت‌الله طالقانی است که در آن به ادعای خبرنگار آمریکایی دربارۀ پیشرفت ایران در دوران رژیم پهلوی، پاسخ می‌دهد. احتمالاً این مصاحبه در بهمن ماه ۱۳۵۷ یا پس از پیروزی انقلاب انجام شده است.

ادامه مطلب

بازداشت سال ۱۳۵۴

آیت‌الله طالقانی در دوم آذر ۱۳۵۴، توسط دادستانی ارتش، دستگیر و زندانی شد و علت دستگیری او، افشای ارتباطش با سازمان مجاهدین بود. پس از دستگیری، به زندان کمیته مشترک ضد خرابکاری فرستاده شد که بدترین شکنجه‌گاه رژیم بود و سخت‌ترین شکنجه روحی برای او. پس از آزادی از زندان، نخستین خاطره‌ای را که به یاد آورد، همین بود: شکنجه روحی من زیاد بود و مخصوصاً همه چهل روزی که در کمیته بودم، دائماً صدای ضجه و فریاد زندانیان سیاسی به گوش می‌رسید. سپس پانزدهم دی ماه او را به زندان اوین منتقل کردند و برای وادار کردنش به تسلیم، دخترش اعظم طالقانی را که پیش‌تر دستگیر شده بود، به حبس ابد محکوم ساختند. برای خود او نیز پس از دو سال (در سال ۱۳۵۶) دادگاهی فرمایشی تشکیل داده و به ده سال حبس محکوم کردند.

ادامه مطلب

طالقانی در تبعیدگاه زابل و بافت

آیت‌الله طالقانی در شب عید فطر سال ۱۳۵۰ بنا به ابلاغ مأموران کلانتری محلی از حضور در مسجد (برای جلوگیری از ایراد خطبه که بنا به روال آن سال‌های ایشان در حمایت از فلسطین انجام می‌شد) منع شد. سپس، بنا به فرمان ارتشبد نصیری رئیس ساواک در منزلش حصر می‌شود و حق خروج یا دیدار با دیگران از او سلب می‌شود.
طالقانی از ۲۹ آبان تا ۲۹ آذر ۱۳۵۰ در خانۀ خود در حصر و بعد از آن، بر اساس تصمیم کمیسیون حفظ امنیت اجتماعی به سه سال تبعید در زابل (استان سیستان و بلوچستان) محکوم می‌شود.
او در تاریخ سی ام آذر ۱۳۵۰، به شهربانی زابل معرفی می‌شود اما به دنبال اعتراضش، این حکم به یک سال و نیم تبعید و انتقال به بافت (استان کرمان) تغییر می‌کند.
سرانجام، طالقانی پس از شش ماه اقامت در زابل، در اواخر خرداد ۱۳۵۱ به بافت منتقل می‌شود و تا اواسط تیر ۱۳۵۲ در آنجا در تبعید می‌ماند.

ادامه مطلب

سخنرانی عید فطر ۱۳۴۸

آیت‌الله طالقانی در خطبه نماز عید فطر سال ۱۳۴۸ که در مسجد هدایت ایراد کرد، ابتدا به بحث فطرت پرداخت و با بیان این که انسان‌ها فطرتاً موحد هستند و اختلاف بعد از آن ایجاد می‌شود که عقل اکتسابی جای عقل فطری را می‌گیرد، رسالت پیامبران را بشارت و انذار به پیامدهای عمل دانست. او همچنین، بر حاکمیت کتاب خدا به جای حاکمیت فرد تأکید کرد و گفت کسانی که فقط به رساله عمل می‌کنند، دین را نفهمیده‌اند، چرا که اصل دین حرکت به سمت حاکمیت کتاب است.
سپس طالقانی به وضعیت فلسطین و آوارگان فلسطینی اشاره کرد و کمک به مسلمان را امری فرامرزی دانست. در آن مقطع (خرداد ۱۳۴۸ ، ژوئن ۱۹۶۹) درگیری‌های در فلسطین افزایش یافته و به موج آوارگی فلسطینی‌ها که از ۱۹۶۷ و پس از جنگ ۶ روزه آغاز شد، دامن زده بود. بنابراین طالقانی با تأکید بر لزوم کمک به آوارگان فلسطینی، بعد از این سخنرانی، فطریۀ خود را به فلسطینیان اختصاص داد و گروهی از مردم هم در این عمل از او پیروی کردند.

ادامه مطلب

استقبال اهالی طالقان از آیت‌الله طالقانی، پس از آزادی از زندان در سال ۱۳۴۶

آیت‌الله طالقانی در آبان ماه ۱۳۴۶ پس از گذراندن پنج سال حبس از زندان آزاد می‌شود. او پس از آزادی نیز به خاطر فعالیت‌های مبارزاتی‌اش در مسجد هدایت، تحت فشار ساواک بوده، به همین دلیل اوقات بسیاری را به سفرهای خارج از تهران می‌گذرانده است. از جمله که به زادگاهشان در طالقان می‌رود. طالقانی در این سفر که در اردیبهشت سال ۱۳۴۷ انجام شده، با استقبال گسترده‌ای از سوی اهالی مواجه می‌شود.

ادامه مطلب

زندانی شدن طالقانی در دهۀ چهل

آیت‌الله طالقانی در پنجم تیر ماه ۱۳۴۲ پس از سخنرانی‌های متعدد بر علیه رژیم شاه، همکاری با جبهۀ ملی و نهضت آزادی و مخالفت با انقلاب سفید دستگیر و زندانی شد.
او در کنار دیگر سران نهضت آزادی در دادگاهی نظامی محاکمه شد. این دادگاه یکی از طولانی‌ترین دادگاه‌های نظامی این دوران به شمار می‌رود. آیت‌الله طالقانی و مهدی بازرگان در این دادگاه، هر کدام به ده سال حبس محکوم شدند.
طالقانی در نخستین جلسۀ دیدارش با وکیل مدافع خود، سرهنگ غلامرضا نجاتی، گفت: «این‌ها به حساب خودشان می‌خواهند ما را در یک دادگاه نظامی به اصطلاح علنی، با تظاهر به رعایت اصول و ضوابط دادرسی، از قبیل حق انتخاب وکلای مدافع، حق دفاع، حضور نمایندگان مطبوعات و انتشار اخبار دادگاه و غیره، محاکمه کنند. این ظاهر قضیه است. اما قصد و نیت واقعی آنها این است که بی سر و صدا محکوممان کنند. در کیفرخواست دادستان ارتش، اتهام ما ضدیت با سلطنت مشروطه، اقدام علیه امنیت و استقلال کشور و اهانت به شاه است. دادگاه هم فرمایشی و نظامی است و وکلای مدافع هم باید نظامی باشند و از افراد مورد نظر دستگاه که در دو-سه جلسه، حرف‌هایی بزنند و دست آخر از دادگاه تقاضای عفو و بخشایش ما را از اعلیحضرت بکنند. این برنامۀ آنهاست. ما هم هدف و برنامه داریم و می‌خواهیم فریادمان را به گوش مردم ایران و جهانیان برسانیم و خیانت‌های شاه و رژیم او را فاش کنیم. بدین منظور به وکلایی نیاز داریم که خوش‌نام، شجاع، مبارز و وطن‌پرست باشند…دفاع از ما که تأثیری در سرنوشت ما نخواهد داشت؛ دفاع از آزادی و دفاع از حق علیه باطل است.»
در مدتی که طالقانی در بند بود، نامه‌ها و تلگراف‌های متعددی از روحانیون و مراجع تقلید در حمایت از وی و بازرگان و سحابی به او رسید.
آیت‌الله طالقانی در زندان شماره چهار قصر دست به فعالیت‌هایی از جمله برگزاری مراسم عزاداری و سخنرانی تاسوعا و عاشورا، خواندن خطبه‌های نماز جمعه و برگزاری نماز جماعت، برگزاری تریبون آزاد در شب‌های جمعه، جلسات تفسیر قرآن و نهج‌البلاغه را به جای می‌آورد و همچنین تدوین اولین جزء تفسیر پرتوی از قرآن را آغاز کرد.
سرانجام، رژیم شاه به سبب فشار محافل بین‌المللی طرفدار حقوق بشر مجبور شد آیت‌الله طالقانی و مهدی بازرگان را پس از تحمل پنج سال حبس، در تاریخ ۴ آبان ۱۳۴۶ آزاد کند.

ادامه مطلب

درس‌های قرآنی؛ واقعۀ بزرگ تاریخی عاشورا (مجموعه هفت سخنرانی)

آیت‌الله طالقانی زمانی که در زندان به سر می‌برده، به صورت منظم و نیز پراکنده سخنانی پیرامون درس‌آموزی از قرآن و بهره‌گیری از مضامین آن برای زندگی ایراد کرده است که بخش منظم آن در کتاب «پرتوی از قرآن» به صورت تفسیر قرآن و بخش پراکندۀ آن بعدها در بخش «با قرآن در زندان» در کتاب «درس‌های قرآنی» منتشر شده است. بخش اخیر بر اساس یادداشت‌های شخصی محمدمهدی جعفری، از یاران و همراهان طالقانی در زندان، از آن سخنرانی‌ها تهیه شده است و از ۱۹ شهریور ۱۳۴۳ تا ۲۳ اردیبهشت ۱۳۴۴ را در بر می‌گیرد. جعفری در این باره می‌نویسد: «این مطالب را نه می‌توان تقریرات آیت‌الله طالقانی دانست و نه سخنرانی‌های ضبط شدۀ ایشان به حساب آورد. بلکه برداشت‌هایی است، غالباً نقل به مضمون، از این کمترین که گاه برای تکمیل جمله‌ای و مطلبی از خاطرۀ دچار پیری شده و احیاناً به فراموشی افتاده، سود جسته‌ام و گاه نیز از منابعی استفاده شده است.»
مطلب حاضر متن سلسله سخنرانی‌های آیت‌الله طالقانی در دهۀ اول محرم در زندان قصر است که در هفت جلسه، از هفدهم اردیبهشت ۱۳۴۴ (برابر با پنجم محرم) تا بیست و سوم اردیبهشت ۱۳۴۴ (برابر با یازدهم محرم) درباره واقعه عاشورا ایراد شده است.

ادامه مطلب

درس‌های قرآنی؛ توحید، سرود آزادی

آیت‌الله طالقانی زمانی که در زندان به سر می‌برده، به صورت منظم و نیز پراکنده سخنانی پیرامون درس‌آموزی از قرآن و بهره‌گیری از مضامین آن برای زندگی ایراد کرده است که بخش منظم آن در کتاب «پرتوی از قرآن» به صورت تفسیر قرآن و بخش پراکندۀ آن بعدها در بخش «با قرآن در زندان» در کتاب «درس‌های قرآنی» منتشر شده است. بخش اخیر بر اساس یادداشت‌های شخصی محمدمهدی جعفری، از یاران و همراهان طالقانی در زندان، از آن سخنرانی‌ها تهیه شده است و از ۱۹ شهریور ۱۳۴۳ تا ۲۳ اردیبهشت ۱۳۴۴ را در بر می‌گیرد. جعفری در این باره می‌نویسد: «این مطالب را نه می‌توان تقریرات آیت‌الله طالقانی دانست و نه سخنرانی‌های ضبط شدۀ ایشان به حساب آورد. بلکه برداشت‌هایی است، غالباً نقل به مضمون، از این کمترین که گاه برای تکمیل جمله‌ای و مطلبی از خاطرۀ دچار پیری شده و احیاناً به فراموشی افتاده، سود جسته‌ام و گاه نیز از منابعی استفاده شده است.»
مطلب حاضر متن یکی از این سخنرانی‌هاست که در تاریخ دهم دی ماه ۱۳۴۳ ایراد شده و طالقانی در آن به بررسی معنای آزادی واقعی در نسبتش با «توحید» پرداخته است.

ادامه مطلب

درس‌های قرآنی؛ مجازات زندان در اسلام

آیت‌الله طالقانی زمانی که در زندان به سر می‌برده، به صورت منظم و نیز پراکنده سخنانی پیرامون درس‌آموزی از قرآن و بهره‌گیری از مضامین آن برای زندگی ایراد کرده است که بخش منظم آن در کتاب «پرتوی از قرآن» به صورت تفسیر قرآن و بخش پراکندۀ آن بعدها در بخش «با قرآن در زندان» در کتاب «درس‌های قرآنی» منتشر شده است. بخش اخیر بر اساس یادداشت‌های شخصی محمدمهدی جعفری، از یاران و همراهان طالقانی در زندان، از آن سخنرانی‌ها تهیه شده است و از ۱۹ شهریور ۱۳۴۳ تا ۲۳ اردیبهشت ۱۳۴۴ را در بر می‌گیرد. جعفری در این باره می‌نویسد: «این مطالب را نه می‌توان تقریرات آیت‌الله طالقانی دانست و نه سخنرانی‌های ضبط شدۀ ایشان به حساب آورد. بلکه برداشت‌هایی است، غالباً نقل به مضمون، از این کمترین که گاه برای تکمیل جمله‌ای و مطلبی از خاطرۀ دچار پیری شده و احیاناً به فراموشی افتاده، سود جسته‌ام و گاه نیز از منابعی استفاده شده است.»
مطلب حاضر، متن یکی از این سخنرانی‌هاست که در تاریخ ۲۱ مهر سال ۱۳۴۳ ایراد شده است و آیت‌الله طالقانی دربارۀ برخی حدود اسلامی توضیح داده و تأکید کرده است که مجازات حبس در اسلام وجود ندارد.

ادامه مطلب